Hyperventilatie is een zeer vervelende ervaring die vooraf kan gaan aan een angst/paniekaanval maar er ook uit voort kan vloeien.
In de meeste gevallen ontstaat er door spanning een fysiologische vecht/vlucht situatie in het lichaam.
Daarbij neemt o.a. de hartslag toe, wordt er meer adrenaline en cortisol (stresshormoon) afgescheiden en gaat men sneller ademen.
Als er zich een situatie voordoet waarin er gevochten of gevlucht moet worden zijn bovenstaande fysiologische reacties heel handig omdat je daardoor grotere fysieke prestaties kunt leveren.
Maar tegenwoordig leven we in een maatschappij waarbij fysiek vluchten of vechten weinig voorkomt.
Diezelfde maatschappij echter is veeleisend, we moeten presteren, de wet kennen, de beste zijn, er goed uitzien, sociaal en hulpvaardig zijn, mantelzorgen, sporten, consumeren, en keuzes maken uit een enorme berg nieuws, algemene informatie, reclame en dilemma’s etc. etc.
Nu wil ik onze maatschappij niet overal de schuld van geven, maar de mensen in onze westerse maatschappij zijn vaker ongezond gespannen dan in bijvoorbeeld sommige stammen in Afrika.
En het is dit soort spanning die ons haast ongemerkt fysiek doet voorbereiden op vecht/vluchtsituaties met bijbehorende fysiologische hartslag, cortisol/adrenaline levels, en snellere ademhaling.
Als bovenstaande reacties langer blijven bestaan en niet worden beantwoord door lichamelijke inspanning, ontstaat er een fysiologische wanklank die bestaat uit onder andere een te hoog zuurstofniveau en te hoge kooldioxide afgifte.
Voor een beperkte periode zijn er kooldioxide buffers die er voor zorgen dat wij een optimale zuurgraad behouden, maar al snel neemt de hoeveelheid kooldioxide in het bloed af wat resulteert in een in een te lage zuurgraad van het lichaam {respiratoir alkalose}
Een te lage zuurgraad heeft onder andere een hogere melkzuurafgifte, verminderde calciumafgifte, een vernauwing van de bloedvaten en daardoor een verminderde bloedvoorziening in de hersenen tot gevolg.
Daarnaast kunnen in een te lage zuurgraad de rode bloedlichaampjes minder goed hun zuurstof afgeven aan de weefsels.{gevoel van ademnood}
Acute klachten die optreden zijn onder meer:
Vermoeidheid, zweten, koude rillingen, verkrampte spieren, een duizelig en vaag gevoel, bewustzijnsvermindering, het gevoel flauw te vallen, en ziektevrees.
Net als bij een angst/paniek aanval, is bij een acute hyperventilatie aanval de kans groot dat bovenstaande klachten verkeerd worden geïnterpreteerd waardoor de aanval zichzelf langer in stand houd dan nodig is, echter meestal nemen de acute klachten na +/- 15 minuten af.
Wat blijft is vaak een chronische hyperventilatie met vage overspannings en angstige symptomen die eerder dan normaal weer aanleiding geven tot een acute hyperventilatie aanval.
Een chronische hyperventilatie houdt zichzelf vaak lang in stand, enerzijds doordat er een hogere melkzuurafgifte ontstaat om de zuurgraad van het lichaam te corrigeren en deze resulteert in een verhoogde melkzuurtolerantie, en anderzijds doordat het ademhalingssysteem went aan een lagere zuurgraad van het lichaam, en sneller bij een lichte stijging van de zuurgraad de ademactiviteit zal verhogen.
Om een acute hyperventilatie aanval tegen te gaan, is het mogelijk om tijdelijk te ademen in een zak om een deel van de uitgeademde kooldioxide terug te halen, en zijn er via de Nederlandse hyperventilatie stichting handige apparaatjes te koop die de ademhaling beïnvloeden.
Maar je kunt natuurlijk ook zelf de ademhaling bewust beïnvloeden, hiervoor zijn diverse technieken beschikbaar die zijn aan te leren. Tijdens een acute hyperventilatie aanval kan je die dan toe passen terwijl je jezelf uitlegt waardoor de aanval ontstaat en vooral dat deze niet levensbedreigend is.
Chronische hyperventilatie ga je te lijf door naast ademhalingstechnieken en ontspanning, de oorzaken van spanning en angst aan te pakken
Ook nu geldt weer, dat kennis van de fysiologische verschijnselen en lichamelijke sensaties een belangrijke factor is om angst, paniek, ziektevrees en acute hyperventilatie voor te zijn en deze zo geen kans te geven om uit te groeien tot een heftige aanval en onder andere deze kennis gebruik je als gereedschap om aan jezelf te werken en weer te durven.
